به گزارش قم نما به نقل از ایسنا قم ، محمد علی عبداللهی، در گفت‌وگو با ایسنا مردم غیور ایران، با بیان اینکه تحت تعالیم امام شهیدمان، در واقع معنای جهاد و دفاع از وطن، باورها و اندیشه‌ها را به‌خوبی فرا گرفته‌اند و آن را به نمایش گذاشتند، اظهار کرد: می‌توان به مسئله جنگ و صلح از زاویه‌های مختلف نگاه کرد. یکی از این زاویه‌ها، زاویه الهیاتی است. از منظر الهیات، مدعای ما مسلمانان درباره جنگ و صلح مبتنی بر آموزه‌های قرآنی است. بر اساس آیات شریفه قرآن کریم، منطق جنگ و صلح از نظر الهیاتی به‌روشنی مشخص می‌شود. خداوند به انسان‌هایی که مظلوم واقع می‌شوند و مورد تجاوز و تهاجم قرار می‌گیرند، اجازه دفاع از خود داده است. عضو هیئت علمی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران با بیان اینکه در الهیات اسلامی، به‌جای واژه جنگ، اصطلاح خاص «جهاد» را داریم، گفت: جهاد مفهومی ویژه در الهیات اسلامی دارد؛ مفهومی که در الهیات مسیحی، یهودی و بسیاری از الهیات معاصر به این صورت وجود ندارد. واژه جهاد از نظر لغوی به معنای کوشش است، اما در اصطلاح دینی، به نهایت کوشش، یعنی تا پای جان، اشاره دارد؛ تلاشی در راه باورهایی که انسان به آن‌ها ایمان آورده است. در واقع، در الهیات اسلامی، باب مفصلی درباره جهاد و دفاع وجود دارد و فقها و فیلسوفان ما نیز به این مسئله توجه کرده‌اند. عبداللهی با اشاره به افعال انسان‌ها در سطح فردی و اجتماعی اظهار کرد: از سوی دیگر، برای اینکه هر فعل و کاری که انسان، چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی، در جامعه انجام می‌دهد، درست سامان یابد، باید قاعده‌مند، ضابطه‌مند و دارای حدود مشخص باشد. وگرنه، انسان هم از نظر فردی و هم از نظر اجتماعی آسیب می‌بیند. اگر کارهای انسان، به‌ویژه کارهای اجتماعی، قانونمند نباشد و حدود آن معین نشود، به هرج‌ومرج منتهی خواهد شد؛ لذا بشر به‌درستی درک کرده است که افعال او در اجتماع باید محدود، قاعده‌مند و ضابطه‌مند باشد. وی با بیان اینکه اما این قاعده را چه کسی تعیین می‌کند؟ گفت: طبعاً ما معتقدیم که خداوند متعال جهان را آفریده و اداره می‌کند؛ بنابراین، هم تکویناً و هم تشریعاً، خداوند قوانین را فرستاده و حدود امور را معلوم کرده است. حال در زمان غیبت، چه کسی می‌تواند این حد و حدود را تعیین کند؟ به‌ویژه در مورد افعال مرتبط با جنگ، اداره جامعه و سامان‌بخشی به نهادهای اجتماعی؛ چراکه بشر برای اداره جامعه، نهادهای اجتماعی پیچیده‌ای وضع کرده است و این نهادها هرچه پیش‌تر می‌روند، پیچیده‌تر می‌شوند. این استاد دانشگاه یادآور شد: قواعد اداره جامعه انسانی را خداوند باید تعیین کند، نه بشر؛ زیرا خداوند که انسان را آفریده است، به‌خوبی می‌داند کمال انسان چیست. در مقابل، قواعدی که انسان‌ها، مانند دموکراسی غربی، وضع کرده‌اند، بر این مبناست که صلح را از طریق جنگ برقرار می‌کنند. در چنین شرایطی، انسان باید به‌سوی راهی حرکت کند که کمترین خطا را داشته باشد. عبداللهی اظهار کرد: از نظر تعالیم دینی ما، به‌ویژه در اندیشه شیعی، این راه همان راه ولایت فقیه است. ولایت فقیه مشروعیت خود را از طریق الهیات و خداوند می‌گیرد، هرچند باید مقبولیت اجتماعی نیز داشته باشد. مقبولیت اجتماعی مستلزم آگاهی، تعلیم درست، رسانه درست و آگاهی‌بخشی به جوانان است که بسیار مهم است. وی با تاکید براینکه اگر جوانان ما مبانی دقیق و درست ولایت فقیه را بشناسند، قطعاً راه درست را تشخیص خواهند داد، تصریح کرد: همان‌گونه که با آگاهی از دموکراسی به شکل غربی نیز می‌توانند مقایسه‌ای درست داشته باشند. عضو هیئت علمی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران در ادامه بیان کرد: چنان‌که امام شهیدمان می‌فرمود، دموکراسی در قالب «مردم‌سالاری دینی» معنا پیدا می‌کند. مردم‌سالاری دینی مفهومی مرکب است که در آن، مردم‌سالاری مقبولیت خود را از مردم می‌گیرد و دینی بودن، مشروعیت خود را از خداوند. عبداللهی با اشاره به ضرورت دفاع گفت: وقتی واژه دفاع مطرح می‌شود، این پرسش پیش می‌آید که دفاع از چه چیزی و در برابر چه کسی؟ زیرا دفاع مفهومی در خلأ نیست. دفاع فقط جنبه نظامی ندارد، هرچند می‌تواند جنبه نظامی هم داشته باشد؛ زیرا برای دفاع از وطن، ناموس و آبرو، گاهی اعمال قدرت و زور ضروری می‌شود. اما مهم‌تر از همه این‌ها، دفاع از باورها و ایمان است؛ همان غیرت دینی که مستلزم جهاد و دفاع است. عضو هیئت علمی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران با بیان اینکه جهاد و دفاع دو روی یک سکه‌اند، افزود: در درون مفهوم جهاد، دفاع نهفته است. دفاع در برابر کسی است که به وطن، ارزش‌ها و باورها تهاجم می‌کند، یا در برابر کسی است که ظلم می‌ورزد. وی با تأکید بر اخلاق جنگ و صلح گفت: در تجاوز آمریکایی-صهیونی مشاهده کردیم که طرف مقابل به قوانین و اخلاق جنگی خود پایبند نبود. ما، همچنان باید بر مبنای اخلاق، قانون و منطق دینی خود حرکت کنیم؛ لذا ما به آن قواعد پایبند هستیم و به اخلاق دینی خود در باب جهاد و دفاع نیز ملتزم هستیم. آیه‌ای در قرآن کریم وجود دارد که بر اساس آن، هنگامی که مورد تهاجم قرار می‌گیرید، دفاع شما باید مثلی باشد؛ یعنی به اندازه‌ای که دشمن ضربه می‌زند، شما نیز باید ضربه بزنید. انتهای پیام

اخبار مرتبط